Peniele kromstand / Peyronie

Ziekte van Peyronie 
Men spreekt van de ziekte van Peyronie indien er sprake is van een verworven kromstand van de penis tijdens erectie. De kromstand ontstaat op latere leeftijd (meestal na het 40e levensjaar) en is het gevolg van bindweefselvorming in de buitenwand van de zwellichamen van de penis.
De kromstand van de penis kan gepaard gaan met klachten of leiden tot beperking ten aanzien van de geslachtsgemeenschap. Lang niet iedereen met deze aandoening zal hiervoor een arts raadplegen. Soms omdat de klachten minimaal zijn en soms speelt schaamtegevoel een rol. Dit is jammer want deze vervelende ziekte is meestal te verhelpen.

Oorzaak van kromming
De ziekte van Peyronie komt bij ongeveer 0,4% tot 9% van de mannelijke bevolking voor. Er bestaan verschillende theorieën over het ontstaan van de kromming, waarbij de meest geaccepteerde verklaring is dat er door veelvuldige kleine verwondingen aan de wand van de zwellichamen scheurtjes ontstaan die een ontstekingsreactie veroorzaken. Deze ontstekingsreactie geeft in de meeste gevallen pijn tijdens de erectie. Door het langzaam uitdoven van de ontstekingsreactie ontstaan er na verloop van tijd harde, verlittekende of verkalkte plekken: plaques . Deze plaques zorgen er voor dat de penis kromtrekt tijdens de erectie. De pijnlijke erecties zijn in deze fase meestel over.

Verloop van de ziekte
Het natuurlijke verloop van de ziekte van Peyronie varieert. Bij 30 tot 50% van de patiënten verergert de verkromming, terwijl bij 47 tot 67% van de patiënten de ziekte zich stabiliseert. Bij 3 tot 13% vindt spontaan een verbetering plaats. Als zich eenmaal plaque heeft gevormd is dit echter zeer onwaarschijnlijk. De plaques zijn vaak ook in slappe toestand van de penis te voelen. Het duurt gemiddeld zo’n 12 maanden na het ontstaan van de ziekte voordat de kromstand zich stabiliseert en niet meer verergert. Bij 90% van de patiënten is dan ook de pijn verdwenen.

Symptomen
Het eerste symptoom van de ziekte van Peyronie is bij de meeste patiënten pijnlijke erecties.
Hierna begint het kromtrekken van de penis. Na het stabiliseren van de kromstand kan er sprake zijn van beperkingen of niet in staat zijn tot geslachtsgemeenschap, pijn bij de partner tijdens de geslachtsgemeenschap en kan er afname van de stijfheid van de penis ontstaan (erectiestoornis). Andere klachten kunnen gevoelsvermindering in de eikel of pijn bij een erectie zijn.
De ziekte van Peyronie gaat gepaard met een afwijkende vorm en het uiterlijk van de penis.

Eerste consult
Tijdens het eerste gesprek wordt een inschatting gemaakt of de ziekte actief (pijnlijke erecties toename van de kromstand) of stabiel is (geen pijnlijke erecties, geen verandering van de kromstand). Een korte ziektegeschiedenis en pijn tijdens een erectie kunnen erop duiden dat de ziekte nog actief is en zich niet in de gestabiliseerde fase bevindt.
Als de pijn is verdwenen en de kromstand ongeveer drie maanden gelijk is gebleven, is de ziekte stabiel en kan de kromming eventueel gecorrigeerd worden met een operatie.
Er wordt een inschatting gemaakt over de beperkingen van de kromstand voor de geslachtsgemeenschap en het seksueel functioneren wordt besproken.
Bij het lichamelijk onderzoek wordt de lengte van de penis in slappe toestand gemeten en wordt gevoeld naar grootte van de plaques en mogelijke verkalkingen hierin.

Behandeling
In het verleden zijn er meerdere conservatieve behandelingen geprobeerd voor het voorkomen van de kromstand van de penis bij de ziekte van Peyronie. Geen van deze methoden hebben bewezen effect. Tot op heden is de overtuiging van de urologen dat wachten tot de groei van de verkalking gestopt is, het beste is. Daarna kan de kromming operatief worden gecorrigeerd. Ook met medicijnen wordt soms geprobeerd om patiënten in een vroeg stadium van de ziekte te behandelen, de effectiviteit van deze behandelingen zijn niet wetenschappelijk aangetoond. Daarnaast zijn er enkele apparaten op de markt die door middel van strekken van de penis de kromstand.

Operatie
De keuze van de operaties hangt af van de ernst van de kromstand, deels de wens van de patiënt en het al dan niet aanwezig zijn van verminderde erecties.
Tijdens de operaties wordt de huid net onder de eikel ingesneden en vervolgens naar beneden gestroopt. De voorhuid wordt hierbij behouden.

Vervolgens zijn drie mogelijkheden om de kromstand te corrigeren:

  • Plaatsen hechtingen bij kleine kromming: Cavernoplicatie
    Verwijderen plaque en inhechten van een matje: Cavernoplastiek
  • Plaatsen van erectieprothese en ombuigen van de penis
  • Plaatsen hechtingen bij kleine kromming: cavernoplicatie

Deze correctie werkt alleen als de kromming niet erg groot is. Het is een eenvoudige correctie. Tegenover de plaats van het verkalkte bindweefsel, de plaque, worden hechtingen geplaatst. Hierdoor kan de bindweefselwand ook aan deze kant niet meer rekken. Het verlies aan elasticiteit zit nu aan beide zijden waardoor de kromming wordt opgeheven. De penis verliest hierdoor in erectie iets aan lengte. De hechtingen zijn voelbaar onder de huid maar geven zelden problemen.
Verwijderen plaque en inhechten van een matje: cavernoplastiek
Als de kromming erger is of het te verwachten lengte verlies onacceptabel dan is er een andere methode. De plaque kan dan uit de wand van het zwellichaam worden gesneden. Er zit dan natuurlijk een gat in het zwellichaam en dat zal moeten worden gedicht. Kunstmatig ontwikkeld materiaal wordt in de juiste vorm geknipt en in het gat gehecht. Dit materiaal heeft enige elasticiteit. Hierdoor verdwijnt de kromming bij een erectie. Het nieuwe stukje wand is onder de huid verstopt. Het is wel voelbaar maar dit geeft zelden klachten. Ook bij deze ingreep is er sprake van lengte verlies van de penis
Plaatsen van erectieprothese en ombuigen van de penis
Indien er sprake is van een erge kromstand van de penis en een erectiestoornis kan gekozen worden voor het plaatsen van een erectieprothese en het recht buigen van de penis tijdens de operatie.
De plaque wordt dan niet verwijderd maar gebroken. De stand van de penis blijft dan goed door de geplaatste erectie prothese.

Narcose
De ingreep kan onder algehele narcose worden uitgevoerd of met een ruggeprik. Hierbij geldt dat u 6 uur voor de ingreep niets meer mag eten en tot 2 uur voor de ingreep alleen heldere vloeistoffen zoals water en thee mag drinken. Meer hierover leest u in de anesthesiefolder.
Wanneer u op de dag van de opname weer naar huis gaat, moet u er rekening mee houden dat u niet alleen mag reizen. U mag alleen onder begeleiding van een volwassene naar huis. U mag 24 uur na een narcose geen voertuigen besturen.

Na de behandeling
De verpleegkundige controleert de bloeddruk, het hartritme, de urineproductie en het operatieverband. U heeft een infuus in uw hand of arm. U mag kort na de operatie weer eten en drinken. Als dit goed gaat en uw bloeddruk stabiel is, zal het infuus worden afgekoppeld.
Direct na de operatie heeft u een katheter in de blaas. Dit is een slangetje via de plasbuis dat ervoor zorgt dat de urine uit de blaas kan lopen. Soms ontstaan er als gevolg van een katheter blaaskrampen. Blaaskrampen geven u het gevoel dat u moet plassen. Bespreek deze klachten met de verpleegkundige. Zij kan u hiervoor medicatie geven.
Ter voorkoming van zwelling en (na-)bloeding van het operatiegebied, is een drukverband om de penis aangelegd. De eerste dag na de operatie wordt het verband verwijderd en trekt u een strakke onderbroek aan. Ook zullen de wondjes worden beoordeeld en de katheter worden verwijderd.
Naar huis
Als alles goed gaat mag u de dag na de operatie weer naar huis.

Nazorg
De dag na de operatie mag u zelf het drukverband weer verwijderen. Een nieuw verband is dan niet meer nodig.

  • De eikel kan de eerste dagen gevoelig zijn. U kunt de eikel insmeren met wat vaseline en bedekken met een gaasje.
  • Op de plaats van de hechtingen kunnen korstjes ontstaan. Die kunnen gaan schrijnen.
  • De hechtingen bij de eikel lossen vanzelf op tussen de tiende en twintigste dag.
  • De eerste dagen kan het plassen een branderig gevoel veroorzaken. Bij het doorplassen verdwijnen deze klachten meestal.
  • Het is belangrijk om voldoende te drinken, ongeveer twee liter per 24 uur.
  • De dag na de operatie mag u weer douchen.
  • Na een week mag u weer baden. Het wondje is dan voldoende dicht.
  • Zit een gaasje vast aan de wond? Dan kunt u het onder de douche losweken. Na het douchen is het belangrijk om de wondjes droog te deppen.
  • De eerste drie weken mag u geen gemeenschap hebben.

Bijverschijnselen
De eikel kan de eerste dagen gevoelig zijn. U kunt de eikel insmeren met wat vaseline en bedekken met een gaasje. Op de plaats van de hechtingen kunnen korstjes ontstaan, die kunnen gaan schrijnen. De hechtingen bij de eikel lossen vanzelf op tussen de tiende en twintigste dag na de operatie.
De eerste dagen kan het plassen een branderig gevoel veroorzaken. Bij het doorplassen verdwijnen deze klachten meestal. Het is belangrijk om voldoende te drinken, ongeveer twee liter per 24 uur.

Controleafspraak
Vier weken na de operatie heeft u een controleafspraak bij de uroloog.