Hydrocele / Spermatocele

Hydrocele/spermatocele
Een hydrocele- of spermatocele-operatie is een operatie aan de balzak, waarbij een goedaardige zwelling wordt verwijderd. Hier leest u meer over de twee soorten zwellingen en wat u bij deze operatie kunt verwachten.

Twee soorten zwellingen:

  • Een hydrocele (hydros = water, cele = holte) is een goedaardige zwelling gevuld met vocht. Hydroceles komen zeer veel voor en hoeven meestal niet te worden behandeld.
  • Een spermatocele is een holte gevuld met vocht en soms spermacellen. Een spermatocele is vaak los van de zaadbal te voelen, terwijl bij een hydrocele de zaadbal binnen in de vochtophoping zit.

Bij een hydrocele of spermatocele bestaat nooit het gevaar dat zij kwaadaardig worden als er niets aan wordt gedaan.

Ontstaan van zwellingen
Hydrocele
Normaal worden de zaadballen omgeven door een met vocht gevuld vlies, waarbinnen de zaadbal kan bewegen. Onder bepaalde omstandigheden (zoals een ongeval of infectie), maar heel vaak ook zonder aanwijsbare oorzaak, neemt de hoeveelheid vocht rond de bal sterk toe. Zo ontstaat een hydrocele.
Soms ontstaat een hydrocele ook als reactie op een gezwel of ernstige ontsteking. Het is dan belangrijk dat de oorzaak van de hydrocele nader wordt onderzocht. Meestal is een lichamelijk onderzoek hiertoe voldoende, maar soms is echografisch onderzoek van de balzak nodig.
Vaak zijn hydroceles klein en zacht aanvoelend. Maar ze kunnen ook groot worden, tot wel 15 cm in doorsnede.

Spermatocele
Spermatoceles ontstaan vanuit de bijbal. Het zaadvocht dat in de zaadbal wordt gevormd, wordt naar de bijbal getransporteerd, waar verdere rijping plaatsvindt. Vanuit de bijbal gaat het zaadvocht via de zaadleider richting prostaat.
De bijbal bestaat uit talrijke kleine verzamelbuisjes. Soms ontstaat een verwijding van zo’n buisje, omdat het zaadtransport niet goed verloopt. Bijvoorbeeld bij een ontsteking of na een ongeval. Vaak blijft zo’n verwijding klein, maar soms wordt deze groter en dan ontstaat een spermatocele.
Hydroceles en spermatoceles gaan meestal niet vanzelf weer weg. Maar vaak geven ze geen klachten; ze zijn pijnloos en meestal beperkt van grootte. Ze hoeven dan ook vaak niet te worden behandeld. Maar soms worden ze zó groot dat ze hinderlijk worden en klachten geven bij bepaalde activiteiten. Soms wordt het cosmetische aspect als storend ervaren.
Als een spermatocele of hydrocele moet worden behandeld, betekent dat een operatie. De ingreep vindt plaats onder algehele verdoving (narcose) of regionale verdoving met een ruggenprik. De anesthesioloog neemt telefonisch contact op met u voor het doornemen van de pre-operatieve screening. In dit gesprek kunt u ook aangeven welke verdoving u prefereert.

Operatie
Een verpleegkundige brengt u naar de operatiekamer. U ontmoet hier de anesthesioloog, die de verdoving toedient. Daarna begint de uroloog met de operatie.
De uroloog maakt een snede in de balzak. Via deze snede worden de bal en bijbal geïnspecteerd en wordt de hydrocele of spermatocele verwijderd. De huidwond wordt met oplosbare hechtingen gesloten. Het scrotum/de balzak word verzorgd met een drukverband.
De ingreep duurt ongeveer 30 minuten.

Na de operatie
Na de operatie gaat u voor korte tijd naar de uitslaapkamer (recovery). Als u weer voldoende bij kennis bent en de controles van bijvoorbeeld bloeddruk en ademhaling in orde zijn, wordt u aangekleed en naar onze woonkamer gebracht waar u iets te eten en drinken krijgt.

Nazorg

  • Na de operatie kunt u het beste een onderbroek dragen die u steun geeft (dus geen boxershort), ook ‘s nachts. Hiermee vermindert u de kans op zwelling.
  • De verbandgazen waarmee de balzak is ingepakt, moet u één dag laten zitten. Hierna kunt u het verband verwijderen en mag u weer douchen.
  • Vaak is er na de operatie een zwelling rondom de zaadbal, die geleidelijk uit zichzelf verdwijnt.
  • De eerste week na de ingreep is het verstandig het rustig aan te doen. Zelf voelt u meestal het beste wat u wel en niet kunt.
  • Na 7 dagen is zwemmen meestal weer mogelijk

Complicaties

  • Soms ontstaat er na de ingreep een bloeduitstorting, overmatig pijn in het wondgebied of een infectie.
  • Een blauwverkleuring van de wond komt geregeld voor en hoeft niet te worden behandeld.
  • Een hydrocele komt zelden terug (1 à 2 procent). Maar na een spermatocele-operatie kan een nieuwe spermatocele ontstaan. Dat komt doordat een operatie aan de bijbal – zoals bij een spermatocele – een afsluiting kan veroorzaken in het transportsysteem van zaadcellen tussen zaadbal en prostaat. Dit zou kunnen resulteren in sterilisatie aan de geopereerde zijde. Daarom geldt een zekere terughoudendheid bij de behandeling van spermatoceles als er nog een kinderwens is. Dit geldt niet voor een hydrocele-operatie.

Alternatieve behandeling
Soms wordt een hydrocele behandeld met ‘aspiratie’. Dat wil zeggen dat met een naald wordt geprikt in de vochtholte en het vocht wordt opgezogen. Soms wordt hierna een stof ingebracht om de holtewanden te laten verkleven. Deze techniek wordt nog wel toegepast als een operatie niet gewenst of mogelijk is. Maar deze behandeling betekent een hogere kans op terugkeer van de hydrocele en op infecties.
Controle
U komt na 6 weken terug voor een controle afspraak.